حباب طلای آب‌شده امروز چقدر است؟ فرمول و ۱۳ سال داده

در بازار به فاصله‌ی قیمت آب‌شده‌ی داخل با قیمت جهانی طلا «حباب آب‌شده» می‌گویند. مقاله‌های زیادی درباره‌اش نوشته شده، ولی بیشترشان فرمول را با عیار سکه (۹۰۰) می‌نویسند یا اصلاً نمی‌گویند این حباب در عمل چقدر است. این مقاله هر دو را جواب می‌دهد: فرمول درست، و بزرگی واقعی حباب در بیش از ۲۶۰۰ روز معاملاتی از ۱۳۹۲ تا امروز.

حباب طلای آب‌شده چیست؟

قیمت طلا در دنیا با انس و به دلار گفته می‌شود. اگر همین قیمت را با نرخ دلار بازار آزاد به تومان تبدیل کنیم و به یک مثقال طلای ۷۰۵ برسانیم، عددی به دست می‌آید که می‌شود اسمش را «مظنه‌ی جهانی» گذاشت. مظنه‌ی واقعی بازار تهران معمولاً نزدیک همین عدد است، ولی دقیقاً برابرش نیست. فاصله‌ی این دو، حباب آب‌شده است.

این حباب را با حباب سکه اشتباه نگیرید. حباب سکه قیمت سکه را با طلای داخلش مقایسه می‌کند و آن طلا را هم با قیمت آب‌شده‌ی داخل می‌سنجد. حباب آب‌شده یک پله بالاتر است: خودِ آب‌شده‌ی داخل را با دنیا مقایسه می‌کند.

فرمول محاسبه‌ی حباب آب‌شده

مظنه‌ی جهانی = انس × دلار آزاد × ۴٫۶۰۸۳ × ۰٫۷۰۵ ÷ ۳۱٫۱۰۳۵

درصد حباب = (مظنه‌ی بازار ÷ مظنه‌ی جهانی − ۱) × ۱۰۰

عددهای فرمول از این‌جا می‌آیند:

• ۴٫۶۰۸۳: وزن یک مثقال به گرم، چون مظنه قیمت یک مثقال است.
• ۰٫۷۰۵: خلوص طلای مبنای مظنه. همین‌جاست که خیلی از مقاله‌ها اشتباه می‌کنند و عدد ۰٫۹ سکه را می‌گذارند.
• ۳۱٫۱۰۳۵: وزن یک انس تروا به گرم.

سه ضریب آخر با هم می‌شوند ۰٫۱۰۴۴۵. پس خلاصه‌اش: مظنه‌ی جهانی = انس × دلار × ۰٫۱۰۴۴۵. رابطه‌ی کامل انس و دلار با قیمت داخل را در مقاله‌ی رابطه‌ی انس جهانی و قیمت طلا توضیح داده‌ایم.

حباب آب‌شده همین حالا چقدر است؟

جدول زیر زنده است. قیمت یک مثقال آب‌شده همین لحظه 112,770,000 تومان است. توجه کنید که این ابزار برای دلار از قیمت تتر استفاده می‌کند که به دلار آزاد نزدیک است ولی یکی نیست؛ پس عددش با جدول‌های پایین که با دلار آزاد حساب شده‌اند کمی فرق می‌کند.

حباب آب‌شده در ۱۳ سال گذشته چقدر بوده؟

برای هر روز معاملاتی از تیر ۱۳۹۲ تا مهر ۱۴۰۵، مظنه‌ی پایانی را با انس و دلار آزاد همان روز مقایسه کردیم. نمودار زیر میانه‌ی هر ماه است. نوار کم‌رنگ وسط محدوده‌ی منفی ۲ تا مثبت ۲ درصد را نشان می‌دهد.

دوره‌ها تقریبی‌اند و بر اساس سال میلادی داده گروه‌بندی شده‌اند (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷، ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱، ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، ۲۰۲۶).

از این داده چه می‌فهمیم؟

• حالت عادی بازار، حباب کوچک است. در سال‌های آرام، آب‌شده‌ی داخل تقریباً هم‌قیمت دنیاست. دلیلش ساده است: اگر فاصله زیاد شود، معامله‌گرهای کلان از آن سود می‌برند و همین کار فاصله را می‌بندد.
• دوره‌های پرتنش، حباب منفی طولانی ساخته‌اند. در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰، هم‌زمان با تحریم‌ها و جهش‌های دلار، حباب ماه‌ها منفی ماند. یعنی دلار آزاد تندتر از طلای داخل بالا رفت و آب‌شده با تأخیر به آن رسید.
• جهش‌های کوتاه، مثبت یا منفی، زیاد دوام ندارند. بزرگ‌ترین عددهای جدول چند روزه‌اند، نه چند ماهه.

یک احتیاط: بعضی از عددهای خیلی بزرگ، مثل روزهای پایانی اسفند ۱۴۰۳، روزهایی‌اند که بازار ارز تعطیل یا کم‌معامله بوده و ممکن است نرخ دلار آن روز به‌روز نشده باشد. این عددها را نشانه‌ی حباب واقعی آن روز نگیرید.

حباب مثبت و منفی آب‌شده یعنی چه؟

حباب مثبت یعنی طلای داخل گران‌تر از ارزش جهانی‌اش معامله می‌شود. این معمولاً وقتی رخ می‌دهد که مردم برای حفظ ارزش پولشان به طلا هجوم می‌آورند یا انتظار دارند دلار بالا برود.

حباب منفی یعنی طلای داخل ارزان‌تر از ارزش جهانی‌اش است. این معمولاً وقتی رخ می‌دهد که فروشنده زیاد است، بازار انتظار افت دلار را دارد، یا دلار آزاد جهش کرده و آب‌شده هنوز به آن نرسیده.

اندازه و جهت حباب کاملاً به شرایط سیاسی و اقتصادی و عرضه و تقاضای مردم بستگی دارد. قاعده‌ی ثابتی برای پیش‌بینی‌اش وجود ندارد.

چرا حباب آب‌شده برای معامله‌گرها مهم است؟

حباب به معامله‌گر نشان می‌دهد قیمت داخل از کجا تغذیه می‌شود. وقتی حباب نزدیک صفر است، مظنه عملاً دنباله‌ی انس و دلار است و هر حرکت آن دو زود به بازار داخل می‌رسد. وقتی حباب بزرگ است، یعنی عامل‌های داخلی مثل ترس، هیجان یا کمبود فروشنده دست بالا را دارند و قیمت ممکن است مستقل از دنیا حرکت کند. دانستن این‌که در کدام حالت هستیم، خواندن نمودار را دقیق‌تر می‌کند.

اشتباه‌های رایج در محاسبه‌ی حباب آب‌شده

• گذاشتن عیار ۹۰۰ در فرمول. ۹۰۰ عیار سکه است. مظنه برای عیار ۷۰۵ اعلام می‌شود و ارزش جهانی هم باید برای همان عیار حساب شود.
• قاطی کردن با حباب سکه. این دو، دو مقایسه‌ی متفاوت‌اند و می‌توانند هم‌زمان در دو جهت مخالف باشند.
• استفاده از دلار نیمایی یا رسمی. قیمت بازار آزاد طلا با دلار بازار آزاد ساخته می‌شود. با نرخ رسمی حساب کنید، همیشه حبابی بزرگ و بی‌معنی می‌بینید.
• مقایسه‌ی قیمت‌های دو زمان متفاوت. انس شب قبل با مظنه‌ی امروز ظهر حباب واقعی را نشان نمی‌دهد. هر سه عدد باید مال یک لحظه باشند. زمان باز بودن بازار داخل را در ساعت کاری بازار آب‌شده ببینید.

برای دیدن نمودار زنده‌ی مظنه به صفحه‌ی قیمت مظنه‌ی آب‌شده و برای انس به صفحه‌ی قیمت انس جهانی سر بزنید.

محاسبه‌ها روی قیمت‌های پایانی روزانه انجام شده و میانه‌ی ماهانه اثر روزهای استثنایی را کم می‌کند. این مقاله آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست.