اختلاف قیمت خرید و فروش طلای آب‌شده در هر سطح بازار

اگر بپرسید «اختلاف قیمت خرید و فروش طلای آب‌شده چقدر است؟» معمولاً یک عدد کلی می‌شنوید، مثلاً «یک تا سه درصد». این عدد نیمی از ماجراست. اختلاف خرید و فروش آب‌شده یک عدد نیست؛ به این بستگی دارد که شما در کدام سطح بازار هستید و با چه کسی معامله می‌کنید. یک مشتری عادی، یک مغازه‌دار و یک حواله‌کار کیلویی، در یک لحظه و برای یک مثقال آب‌شده، با سه فاصله‌ی کاملاً متفاوت روبه‌رو هستند.

عددهای این مقاله از تجربه‌ی روزانه‌ی نویسنده که معامله‌گر آب‌شده است آمده و کنارش داده‌ی واقعی نوسان قیمت از قیمت‌های ثبت‌شده‌ی خود پله آهنی گذاشته شده تا معلوم شود هر فاصله در مقایسه با حرکت بازار چقدر بزرگ یا کوچک است. همه‌ی عددها هم به مثقال و هم به گرم طلای ۱۸ عیار آمده‌اند.

چرا قیمت خرید و فروش آب‌شده با هم فرق دارد؟

در هر بازاری کسی که کالا را نگه می‌دارد تا دوباره بفروشد، دو هزینه دارد: ریسک اینکه تا لحظه‌ی فروش قیمت علیه او حرکت کند، و هزینه‌ی کار؛ مغازه، سرمایه‌ای که خوابیده، و وقت. فاصله‌ی بین قیمتی که می‌خرد و قیمتی که می‌فروشد، جبران همین دو هزینه است. در اقتصاد به آن «اسپرد» می‌گویند.

طلای آب‌شده در میان انواع طلا کمترین فاصله را دارد، چون اجرت ساخت و حباب جدی ندارد و قیمتش مستقیم از مظنه می‌آید. ولی همین فاصله‌ی کم، از پایین به بالای بازار مرحله‌به‌مرحله کوچک‌تر می‌شود. هرچه حجم معامله بیشتر و معامله‌گر حرفه‌ای‌تر، فاصله کمتر.

برای تبدیل همه‌ی عددهای مثقالی به گرم ۱۸ عیار از همین رابطه استفاده شده است:

قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار = قیمت هر مثقال ÷ ۴٫۳۳۱۸

اختلاف خرید و فروش برای مشتری عادی

وقتی یک آدم معمولی آب‌شده را به مغازه‌دار می‌فروشد یا از او می‌خرد، اختلاف قیمت نسبت به مظنه معمولاً بین نیم تا یک‌ونیم درصد است، هم در خرید و هم در فروش. یعنی اگر امروز بخرید و فردا با همان مظنه بفروشید، مجموع این دو فاصله از جیب شما رفته است.

اینکه عدد به نیم درصد نزدیک باشد یا به یک‌ونیم درصد، بیش از هر چیز به روال کار و انصاف همان مغازه‌داربستگی دارد. نکته‌ی مهم‌تر این است که مغازه‌دار با مشتری عادی و با کسی که از خود صنف است، یک قیمت نمی‌دهد. همکار صنفی قیمت روز و لفظ بازار را می‌داند و فاصله‌ی کمتری می‌گیرد؛ مشتری عادی معمولاً نه.

برای اینکه بدانید پیشنهاد مغازه‌دار با کدام سطر جدول جور است، اول مظنه‌ی همان لحظه را ببینید. مظنه‌ی الان 112,770,000 تومان است:

مغازه‌دار با آب‌شده‌فروش خرد

یک پله بالاتر، فاصله‌ها از درصد به عدد ثابت تبدیل می‌شوند. مغازه‌دار که آب‌شده را از مردم جمع کرده، آن را به آب‌شده‌فروش خرد می‌فروشد یا از او می‌خرد، و این‌جا اختلاف معمولاً ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان در هر مثقال است؛ یعنی حدود ۲۳٬۰۸۵ تا ۶۹٬۲۵۵ تومان در هر گرم.

عدد دقیق به حجم معامله‌ی مغازه‌دار بستگی دارد. مغازه‌داری که هر روز چند صد گرم جابه‌جا می‌کند، با فاصله‌ی کمتری معامله می‌کند تا کسی که هفته‌ای چند ده گرم دارد. با مظنه‌ی ۱۱۰ میلیونی، این فاصله حدود ۰٫۱ تا ۰٫۳ درصد است؛ یعنی حدود یک‌پنجم چیزی که یک مشتری عادی می‌پردازد.

آب‌شده‌فروش خرد با حواله‌کار کیلویی: ۱۰ تا ۳۰ خط

در سطح بعد، بین آب‌شده‌فروش خرد و حواله‌کار یا معامله‌گر کیلویی، اختلاف به ۱۰ تا ۳۰ خطمی‌رسد. «خط» لفظ خود طلافروش‌هاست و هر خط یعنی هزار تومان در یک مثقال. پس ۱۰ تا ۳۰ خط یعنی ۱۰ تا ۳۰ هزار تومان در مثقال، یا تنها ۲٬۳۰۹ تا ۶٬۹۲۶ تومان در هر گرم؛ کمتر از سه صدم درصد.

دلیلش حجم است. در معامله‌ی کیلویی، همین چند خط اختلاف روی صدها مثقال ضرب می‌شود و برای طرف معامله سود معناداری می‌سازد. همچنین طلا در این سطح خیلی سریع دست‌به‌دست می‌شود و ریسک نگه‌داشتن کمتر است.

در پله آهنی اختلافی در کار نیست؛ لفظ هست

در بالاترین سطح، در پله آهنی تهران، دیگر صحبت از «اختلاف خرید و فروش» به معنای مغازه نیست. بیشترین حجم آن‌جا بر اساس لفظ معامله‌گرها جابه‌جا می‌شود: معامله‌گرهای بزرگ که حجم بسیار بالایی دارند، نظرشان درباره‌ی مظنه و مقدار طلایی را که می‌خواهند بخرند یا بفروشند با صدای بلند اعلام می‌کنند. اگر کسی در همان فضا باشد و بخواهد، سر یکی از همین قیمت‌ها توافق می‌کند و معامله شکل می‌گیرد.

یعنی در این سطح، قیمت خرید و فروش عملاً همان قیمت لحظه‌ی بازار است و هر معامله‌گر خودش تصمیم می‌گیرد با کدام لفظ کنار بیاید. همین قیمت‌هاست که به شکل مظنه‌ی آب‌شده به بقیه‌ی بازار می‌رسد.

این فاصله‌ها در برابر نوسان واقعی بازار

برای اینکه بفهمیم هر کدام از این فاصله‌ها بزرگ است یا کوچک، باید آن را کنار حرکت واقعی قیمت گذاشت. ما قیمت آب‌شده‌ی نقدی را هر چند ثانیه ثبت می‌کنیم. در ساعت‌های فعال بازار (۱۰ صبح تا ۸ شب)، از ۱۷ شهریور تا ۹ مهر ۱۴۰۵:

• قیمت در هر ۱۵ دقیقه به‌طور میانه حدود ۹۰٬۰۰۰ تومان در مثقال (۲۰٬۷۷۷ تومان در گرم) جابه‌جا شده و در یک‌دهم پرنوسان‌ترین بازه‌ها تا ۲۶۵٬۰۰۰ تومان.
• فاصله‌ی سقف و کف یک روز در آرام‌ترین روز (۲۷ شهریور) حدود ۷۱۵٬۰۰۰ تومان (۰٫۷۱٪) و در پرنوسان‌ترین روز (۷ مهر) حدود ۵٬۵۵۰٬۰۰۰ تومان (۵٫۲۷٪) بود.

نتیجه‌ی این مقایسه ساده است:

• اختلاف ۱۰ تا ۳۰ خطی عمده‌فروش‌ها از نوسان یک ربع ساعت بازار هم کمتر است؛ برای آن‌ها زمان معامله از اختلاف قیمت مهم‌تر است.
• فاصله‌ی ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومانی مغازه‌دار تقریباً به اندازه‌ی یک تا سه بار نوسان ۱۵ دقیقه‌ای است.
• فاصله‌ی مشتری عادی (۰٫۵ تا ۱٫۵٪) به اندازه‌ی نوسان کامل یک روز آرام تا یک روز معمولی است. یعنی کسی که امروز می‌خرد و فردا می‌فروشد، فقط برای سربه‌سر شدن به یک روز کامل حرکت مثبت نیاز دارد.

چه وقت اختلاف خرید و فروش بیشتر می‌شود؟

وقتی بازار بر اثر یک خبر غیرعادی ملتهب می‌شود، مثل جنگ، یک حادثه‌ی سیاسی بزرگ یا اتفاقی که کسی منتظرش نبود، همه‌ی این فاصله‌ها بازتر می‌شوند. دلیلش همان ریسک است: وقتی قیمت در چند دقیقه چند صد هزار تومان جابه‌جا می‌شود، کسی که طلا را می‌خرد تا دوباره بفروشد، فاصله‌ی بیشتری برای محافظت از خودش می‌خواهد. معمولاً تعداد کسانی که حاضرند قیمت بدهند هم کم می‌شود.

در داده‌ی ما، در پرنوسان‌ترین روز اخیر (۷ مهر) میانه‌ی جابه‌جایی ۱۵ دقیقه‌ای به حدود ۱۱۰٬۰۰۰ تومان رسید و یک‌دهم بازه‌ها از ۲۸۵٬۰۰۰ تومان بیشتر بود؛ در آرام‌ترین روز همین عدد حدود ۷۰٬۰۰۰ تومان بود. اختلاف خرید و فروش هم به همین نسبت بیشتر می‌شود. همین اتفاق آخر شب و جمعه‌ها هم می‌افتد که معامله‌گر کمتری در بازار است؛ جزئیاتش در ساعت کاری بازار آب‌شده آمده است.

چطور اختلاف کمتری بپردازیم؟

• قبل از معامله مظنه را بدانید. مغازه‌دار وقتی ببیند مشتری قیمت روز را می‌داند، معمولاً فاصله‌ی منصفانه‌تری پیشنهاد می‌کند. مظنه و معادل گرمی آن را در صفحه‌ی قیمت آب‌شده و قیمت گرم ۱۸ عیار ببینید.
• قیمت خرید و فروش را جداگانه بپرسید و هر دو را با مظنه مقایسه کنید؛ نه فقط یکی را.
• وسط خبرهای داغ معامله نکنید مگر مجبور باشید؛ فاصله‌ها در همان ساعت‌ها بیشترین مقدار را دارند.
• معامله‌ی کوتاه‌مدت با آب‌شده برای مشتری عادی گران است. فاصله‌ی خرید و فروش اندازه‌ی نوسان یک روز است؛ آب‌شده برای نگه‌داری و حفظ ارزش مناسب‌تر است تا خرید و فروش روزانه.

فاصله‌های هر سطح از تجربه‌ی بازار نویسنده است و از مغازه‌ای به مغازه‌ی دیگر فرق می‌کند. عددهای نوسان از قیمت‌های ثبت‌شده‌ی پله آهنی (۱۷ شهریور تا ۹ مهر ۱۴۰۵) است و با بیشتر شدن داده به‌روز می‌شود. پله آهنی خرید و فروش نمی‌کند و این مقاله توصیه‌ی معاملاتی نیست.