فروش طلای دستدوم؛ قیمتش چطور حساب میشود؟
چرا مبلغ فروش طلای کهنه از فاکتور خرید کمتر است، کسری ۷۴۰ یعنی چه، چه چیزهایی از وزن کم میشود و محاسبه‌ی مبلغ دریافتی با قیمت زنده.
طلای دستدوم در بازار معمولاً با مبنای ۷۴۰ بهجای ۷۵۰ حساب میشود، یعنی حدود ۱٫۳ درصد کمتر از ارزش طلای ۱۸ عیار. اجرت ساخت پس داده نمیشود و نگین و قطعه‌های غیرطلا از وزن کم می‌شوند.
بیشتر کسانی که طلای زینتی‌شان را می‌فروشند از عدد پیشنهادی تعجب می‌کنند: چرا انقدر کمتر از فاکتور خرید؟ جواب کوتاه این است که در فروش، شما فقط طلا می‌فروشید؛ کار ساخت و خدماتی که یک بار بابتشان پول داده‌اید، قابل فروش دوباره نیست. این مقاله همان محاسبه را باز می‌کند تا بتوانید پیشنهاد خریدار را بسنجید.
چه چیزهایی برنمی‌گردد؟
| جزء فاکتور خرید | در فروش | چرا |
|---|---|---|
| ارزش خود طلا | برمی‌گردد (با کسر افت) | فلز همچنان ارزش دارد |
| اجرت ساخت | برنمی‌گردد | هزینهی ساخت یک‌بار مصرف شده است |
| سود فروشنده | برنمی‌گردد | سود مغازه‌ای بوده که از آن خریده‌اید |
| مالیات ارزش افزوده | برنمی‌گردد | روی اجرت و سود پرداخت شده بود |
جزئیات این سه جزء را در مقاله‌ی اجرت طلا با مثال عددی آورده‌ایم؛ در یک فاکتور معمولی حدود ۲۰ درصد مبلغ، چیزی جز خود طلا نیست.
کسری ۷۴۰ یعنی چه؟
طلای ۱۸ عیار یعنی ۷۵۰ در هزار طلای خالص. با این حال خریدار طلای کهنه معمولاً محاسبه را با مبنای ۷۴۰ انجام می‌دهد. دلیلش بدبینی به عیار قطعه نیست، بلکه واقعیت‌های فرایند است:
- تجمع چربی، جرم و آلودگی در بافت طلای استفاده‌شده
- افت وزن هنگام ذوب و تبدیل به آب‌شده
- لحیم و آلیاژهای غیرطلا در قفل و اتصالات
ارزش فروش ≈ وزن خالص × قیمت گرم ۱۸ عیار × ۷۴۰ ÷ ۷۵۰
یعنی حدود ۱٫۳ درصد کمتر از ارزش کامل. این عدد قانون نیست و بین خریدارها فرق می‌کند؛ برای طلای شکسته یا مشکوک، مبنای پایین‌تری هم دیده میشود.
محاسبه با قیمت همین لحظه
وزن قطعه و مبنای محاسبه را وارد کنید تا مبلغ تقریبی دریافتی را ببینید:
| ارزش با عیار کامل ۷۵۰ | 260,330,000 |
| کسر (افت) | 3,471,067 |
| مبلغ دریافتی تقریبی (تومان) | 256,858,933 |
|---|
مبنا بین خریدارها فرق می‌کند؛ ۷۴۰ رایج‌ترین عدد بازار است. حالت «فروش دستدوم» در ماشین‌حساب طلا هم هست.
چه چیزهایی از وزن کم میشود؟
ارزش فقط روی وزن خالص طلا حساب میشود. این‌ها جزو طلا نیستند و باید جدا وزن شوند:
- نگین، سنگ و مروارید
- قفل، فنر و اتصالات غیرطلا
- لاک، میناکاری و رزین
- در ساعت‌ها و قطعات ترکیبی، هر جزء غیرطلا
اگر قطعهی شما نگین سنگین دارد، اصرار کنید وزن نگین جداگانه اعلام شود؛ در قطعات مرصع این تفاوت می‌تواند بزرگ باشد.
چه چیزهایی روی پیشنهاد خریدار اثر می‌گذارد؟
| عامل | اثر |
|---|---|
| عیار واقعی قطعه (انگ) | مبنای مستقیم محاسبه |
| سالم بودن یا شکسته بودن | قطعهی شکسته معمولاً کسر بیشتر می‌خورد |
| وجود فاکتور خرید | اعتماد خریدار را بیشتر می‌کند |
| قابل فروش دوباره بودن طرح | قطعهی سالم و مشتری‌پسند گاهی بدون ذوب خریده میشود |
| ساعت و لحظه‌ی معامله | قیمت طلا در طول روز تغییر می‌کند |
نکته‌ی مهم: بعضی قطعات سالم و پرطرفدار به‌عنوان «طلای دستدوم قابل فروش» خریده می‌شوند، نه برای ذوب. در آن حالت خریدار ممکن است بخشی از اجرت را هم حساب کند، چون قرار نیست قطعه را ذوب کند.
به طلافروشی بفروشیم یا به خریدار آب‌شده؟
دو مسیر رایج وجود دارد و هر کدام منطق خودش را دارد. طلافروشی معمولاً قطعه را یا برای فروش دوباره میخرد یا آن را به کوره می‌فرستد؛ در حالت دوم، عملاً دارد طلای شما را به آب‌شده تبدیل می‌کند و قیمتش را هم بر همان مبنا می‌بندد. خریدار تخصصی آب‌شده هم همین کار را می‌کند، با این تفاوت که کارِ واسطه‌ای کمتری در میان است.
نکته این است که هر دو در نهایت به یک عدد نگاه می‌کنند: ارزش طلای خالصِ قطعه بر مبنای مظنه‌ی همان لحظه. اختلاف پیشنهادها معمولاً از سه چیز می‌آید: مبنای افتی که در نظر می‌گیرند، نحوه‌ی برخورد با نگین و متعلقات، و حاشیه‌ی سودی که برای خودشان می‌گذارند. برای همین گرفتن دو یا سه پیشنهاد، بیشتر از چانه‌زنی روی یک پیشنهاد نتیجه می‌دهد.
یک مثال عددی کامل
فرض کنید یک دستبند ۱۲ گرمی دارید که ۱٫۵ گرم آن نگین و قفل غیرطلاست، و قیمت هر گرم ۱۸ عیار ۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است:
- وزن خالص طلا: ۱۲ − ۱٫۵ = ۱۰٫۵ گرم
- ارزش با عیار کامل: ۱۰٫۵ × ۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۲۴۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان
- با مبنای ۷۴۰: ۲۴۱٬۵۰۰٬۰۰۰ × ۷۴۰ ÷ ۷۵۰ ≈ ۲۳۸٬۲۸۰٬۰۰۰ تومان
اگر همین قطعه را با اجرت ۱۵ درصد خریده بودید، مبلغ فاکتور خریدتان حدود ۳۰۲ میلیون تومان بوده است (با همان قیمت طلا). فاصله‌ی این دو عدد، هزینهی ساخت و خدماتی است که مصرف شده — نه کم‌فروشی خریدار. برای همین در طلای زینتی، فاصله‌ی خرید و فروش به‌طور ذاتی بزرگ‌تر از آب‌شده و سکه است.
پیش از فروش این کارها را بکنید
- قیمت لحظه‌ای هر گرم ۱۸ عیار را ببینید (این صفحه) تا عدد پیشنهادی را بسنجید.
- با ماشین‌حساب بالا یا ماشین‌حساب طلا مبلغ تقریبی را حساب کنید.
- وزن قطعه را روی ترازوی مقابل چشم خودتان ببینید.
- بخواهید وزن نگین و متعلقات جداگانه اعلام شود.
- از چند خریدار قیمت بگیرید؛ مبنای افت و برخورد با نگین بین آن‌ها فرق می‌کند.
- اگر فاکتور خرید یا برگه‌ی عیار دارید همراه ببرید؛ کار کارشناسی را کوتاه و اعتماد را بیشتر می‌کند.
خطاهای رایج فروشنده‌ها
- مقایسه‌ی مبلغ فروش با مبلغ فاکتور خرید: این دو ذاتاً برابر نیستند، حتی اگر قیمت طلا تغییر نکرده باشد.
- حساب کردن وزن نگین به‌عنوان طلا: انتظار را بی‌دلیل بالا می‌برد.
- نادیده گرفتن زمان: قیمت ساعت ۱۰ صبح با ساعت ۴ بعدازظهر فرق دارد.
- فرض کردن اینکه همه با ۷۴۰ حساب می‌کنند: مبنا توافقی است؛ بپرسید با چه عددی حساب کرده‌اند.
- پذیرفتن یک مبلغ کلی بدون ریز محاسبه: وزن خالص، قیمت گرمِ مبنا و مبنای افت باید جداگانه گفته شود؛ با همین سه عدد می‌توانید در چند ثانیه محاسبه را بازسازی کنید و ببینید پیشنهاد منطقی است یا نه.
قیمت‌ها را کجا دنبال کنید
قیمت لحظه‌ای هر گرم ۱۸ عیار در صفحه‌ی طلای ۱۸ عیار، مظنه‌ی آب‌شده در صفحه‌ی مظنه و قیمت روزهای گذشته در آرشیو روزانه است. اگر می‌خواهید بدانید همان قطعه در حالت آب‌شده چطور قیمت می‌خورد، راهنمای طلای آب‌شده را ببینید.
این مقاله آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست. مبنای افت و شیوه‌ی محاسبه بین خریدارها متفاوت است.
پرسش‌های پرتکرار
افت طلای دستدوم چقدر است؟
در بازار معمولاً طلای دستدوم با مبنای ۷۴۰ بهجای ۷۵۰ حساب میشود؛ یعنی حدود ۱٫۳ درصد کمتر از ارزش طلای ۱۸ عیار.
چرا اجرت طلا موقع فروش پس داده نمیشود؟
چون خریدار قطعه را برای ارزش فلزش میخرد؛ اجرت و سود و مالیات هزینهی ساخت و فروش بوده که هنگام خرید پرداخت شده است.
چه چیزهایی از وزن طلا کم میشود؟
نگین و سنگ، قفل و فنر غیرطلا، لاک و میناکاری؛ ارزش فقط روی وزن خالص طلا حساب میشود.
فروش طلای شکسته با طلای سالم فرقی دارد؟
معمولاً بله. قطعهی شکسته یا لحیمدار مستقیم به کوره میرود و خریدار کسر بیشتری در نظر میگیرد.